..3000 years history..

... ancient- byzantine- industrial history.........
 
  Πέλλα - Μακεδονία - Ελλάδα
  Έδεσσα - 3000 χρόνια ιστορίας & πολιτισμού
Αλέξανδρος ο Μακεδών
Το όνομα της πόλης έχει φρυγική καταβολή και σημαίνει πύργος μέσα στο νερό ή πόλη πάνω στο νερό. Το 814 π.χ ο Ηρακλέιδης ΚΑΡΑΝΟΣ την κάνει πρωτεύουσα του πρώτου βασιλείου των Μακεδόνων και οι τύχες της πόλης ταυτίζονται με την ιστορία της Μακεδονίας. Αρχαία, βυζαντινά αλλά και βιομηχανικά ευρήματα μαρτυρούν την ιστορία της πόλης. Απο την ιστορία περνούν οι Ρωμαίοι, οι Σλάβοι, οι Οθωμανοί, καθώς και άλλοι περιστασιακοί. Στις 18 Οκτωβρίου 1912 η πόλη απελευθερώνεται και ενσωματώνεται στον κορμό του ελληνικού κράτους ως πρωτεύουσα του Ν.Πέλλας. Το 1923 ενισχύεται με μικρασιάτες πρόσφυγες και μόνο μετά το '50-'60 αρχίζει να αχρηστεύεται ο "Λευκός Ανθρακας" αυτός που για αιώνες κινούσε μύλους, εργαστήρια, βιοτεχνίες και εργοστάσια, και μαζί του χάνεται η βιομηχανία της πόλης. Πολλοί άνθρωποι του πολιτισμού έχουν συνδέσει το όνομά τους με την πόλη.

Μία πόλη με 3000 χρόνια ιστορίας

  Σταθμοί στην ιστορία της Έδεσσας

Προϊστορικοί Χρόνοι (4000πχ-3000πχ)

Στις περιοχές "Λόγγος" και "Παράδεισος" (Ηotel Xenia) έχουν ανακαλυφθεί αρχαιολογικά ευρήματα 

Ιστορικοί Χρόνοι

Εγκατάσταση των Μακεδόνων - Ελληνικός Πολιτισμός - χρησιμοποίηση της λέξης ΕΔΕΣΣΑ (παράγεται απο το Feδ που είναι παράλληλος γλωσσικός τύπος   του υδ-(ισσα) και παράγεται απο το υδ-ωρ (νερό) και σημαίνει υδατούπολη, πόλη των νερών. Η Εδεσσα γίνεται πρωτεύουσα του Μακεδονικού Κράτους.

Αρχαίοι Χρόνοι

Η Εδεσσα βρίσκεται σε δύο επίπεδα στην ακρόπολη (σημερινή θέση) και στην κυρίως πόλη (θέση "Λόγγος). Εικάζεται ότι εδώ ήταν οι ΑΙΓΕΣ όπου ο Φίλιππος Β' δημιούργησε την αυτοκρατορία που ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ έφτασε μέχρι τις Ινδίες. 

168πχ-130πχ

Κατάκτηση απο τους Ρωμαίους - Η Εγνατία οδός περνά απο την Εδεσσα

27πχ-249μχ

Λειτουργεί Νομισματοκοπείο

Πρωτοχριστιανική περίοδος

Αρχίζει η διάδοση του χριστιανισμού μετά απο περιοδείες του Αποστόλου Παύλου στην Μακεδονία.

4ος αι μχ

Ιδρύεται επισκοπή Εδέσσης υπαγόμενη στην Μητρόπολη Θεσσαλονίκης. Και οι δύο περιοχές υπάγονται στην δικαιοδοσία του Πάπα της Ρώμης.

τέλη 4ου αι

Η Εδεσσα ανήκει στην περιοχή "Μακεδονία Πρώτη" ως τμήμα της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (μετέπειτα βυζαντινής αυτοκρατορίας)

691-692

Ο πρώτος γνωστός επίσκοπος Εδέσσης Ισίδωρος συμμετέχει στην πενθέκτη οικουμενική σύνοδο και υπογράφει ως "επίσκοπος Εδεσσηνών πόλεως"

731-733

Ο Αυτοκράτορας Λέων Γ' ο Ισαυρος αποσπά την περιοχή απο την εκκλησιαστική δικαιοδοσία του Πάπα της Ρώμης.

913-959

Η Εδεσσα αναφέρεται στο έργο "Περι Θεμάτων" του αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Ζ' ως περιοχή της Βυζαντινής αυτοκρατορίας.

989

Η Εδεσσα καταλαμβάνεται απο τον Βούλγαρο Σαμουήλ και γίνεται έδρα του προσωρινού κράτους του και της βουλγαρικής αρχιεπισκοπής

10ος αι

Αρχίζει στην Εδεσσα η χρήση του ονόματος Βοδενά (σλαβική λέξη voda=νερό) που σημαίνει υδατούπολη, πόλη με νερά.

1003

Ο αυτοκράτορας Βασίλειος Β' ο βουλγαροκτόνος απελευθερώνει την Εδεσσα και εγκαθιστά βυζαντινή φρουρά στην πόλη ενώ εξορίζει τους βουλγάρους

1015

Η πόλη ανακαταλαμβάνεται απο τους βουλγάρους αλλά ο αυτοκράτορας Βασίλειος Β' εκστρατεύει και ιδρύει νέα φρούρια.

1019

Ιδρύεται η επισκοπή Αχριδών στην οποία υπάγεται η Εδεσσα.

1204

Με την 4η Σταυροφορία η Εδεσσα υπάγεται στο Λατινικό Βασίλειο της Θεσσαλονίκης υπό τον Βονιφάτιο τον Μομφερατικό

1218-1219

Ο Δεσπότης της Ηπείρου Θεόδωρος απελευθερώνει την Εδεσσα απο τους Σταυροφόρους και πλέον η πόλη υπάγεται στο δεσποτάτο της Ηπείρου

1239-1252

Ιδρύεται το λεγόμενο Δεσποτάτο των Βοδενών υπό τον Ηπείρου Θεόδωρο

1252-1254

Η Εδεσσα ενσωματώνεται στην αυτοκρατορία της Νίκαιας υπο τον μετέπειτα  αυτοκράτορα Μιχαήλ Η' Παλαιολόγος.

1327-1328

Σε εμφύλιο πόλεμο μεταξύ αυτοκρατόρων η Εδεσσα καταλαμβάνεται απο τον μετέπειτα αυτοκράτορα Ιωάννη ΣΤ' Κατακουζηνό.

1341

Η Εδεσσα πολιορκείται απο τους Σέρβους υπο τον Στέφανο Ντουσάν. Οι Βυζαντινοί στρατηγοί Θωμάς και Ανδρόνικος Παλαιολόγος λύουν την πολιορκία

1342

Επιτυγχάνεται κατάληψη της πόλης απο τους Σέρβους του Ντουσάν ο οποίος στο τέλος την παραδίδει στον αυτοκράτορα Κατακουζηνό

1343

Κατάληψη της Εδεσσας απο τους Σέρβους

1351

Προσωρινή ανακατάληψη της πόλης απο τους Βυζαντινούς

1351-1395

Κατάληψη της πόλης απο τους Σέρβους. Καταστρέφονται τα τείχη της πόλης και πολλά δημόσια και ιδιωτικά κτίρια. Οι Εδεσσαίοι εξανδραποδίζονται. Η πόλη αρχίζει να χτίζεται στην σημερινή της θέση.

1389

Η πόλη πολιορκείται & προδίδεται στους Οθωμανούς

1395

Ολοσχερή καταστροφή της πόλης της Έδεσσας απο ισχυρό σεισμό

1750

Λειτουργεί σχολείο στην Έδεσσα με διδάσκαλους μοναχούς

1767

Αναβαθμίζεται η επισκοπή Έδεσσας σε Μητρόπολη

1782

Ιδρύεται το πρώτο σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης το "ΕΛΛΗΝΟΜΟΥΣΕΙΟΝ"

1789

Ο μητροπολίτης Μελέτιος με πολλούς Εδεσσαίους συμμετέχει στην επανάσταση του Λευκαδίτη Λουίζη κατα τον 2ο Ρωσοτουρκικό πόλεμο

1821

Πολλοί Εδεσσαίοι συμμετέχουν ενεργά στην επανάσταση του 1821 (Ναούμ, Γάτσος, Τρούπκος κα)

1862

Λειτουργεί το πρώτο νοσοκομείο απο το σωματείο "Αδελφότης των Νέων"

1862

Λειτουργεί το "Αρρεναγωγείο"

1872-1877

Ιδρύεται ο Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος Βοδενών και ανεγείρεται το "Παρθεναγωγείο" προς φωτισμό των Εδεσσαίων θυγατέρων

1877

Υπόμνημα Εδεσσαίων προς την συνδιάσκεψη της Κων/πολης όπου δηλώνουν ότι την θέλησή τους να αγωνισθούν για τα δίκαια του ελληνισμού.
1891 Συντάσσεται ο πρώτος κανονισμός λειτουργίας της "Ελληνικής Ορθοδόξου Κοινότητος Βοδενών"

1892

Η Έδεσσα συνδέεται σιδηροδρομικώς με το Μοναστήρι

1895

Λειτουργεί το πρώτο εργοστάσιο κλωστοϋφαντουργίας. Κινητήρια δύναμη ο "Λευκός Άνθρακας" (=νερό). Αρχίζει η περίοδος βιομηχανικής ανάπτυξης της πόλης.

1900

Ανεγείρεται το "Γενί Τζαμί" και το ρολόι της πόλης

1904-1908

Εδεσσαίοι λαμβάνουν ενεργά μέρος στον Μακεδονικό Αγώνα για απελευθέρωση της Μακεδονίας και ενσωμάτωσή της με την Ελλάδα.
1907 Ιδρύεται στην περιοχή Λόγγος το εργοστάσιο "ΚΑΤΩ ΕΣΤΙΑ"

1912

Η Έδεσσα απελευθερώνεται από τους Τούρκους

1915

Διορίζεται ο πρώτος Έλληνας δήμαρχος και πραγματοποιούνται εθνικές εκλογές, η Έδεσσα εκλέγει βουλευτή στο κοινοβούλιο
1921 Αρχίζουν Ανασκαφές και αποκαλύπτεται η Αρχαία Έδεσσα απο τον καθηγητή Ευστράτιο Πελεκίδη

1922

Θεμελιώνεται το γυμνάσιο Εδεσσας (Περικαλλές) και ιδρύεται ο "Φιλοπρόοδος Σύλλογος Μέγας Αλέξανδρος"

1935

Μεγάλη πυρκαϊά καταστρέφει μεγάλο μέρος της πόλης και πλημμύρες ολοκληρώνουν την καταστροφή
1936 Ο πρώτος Εδεσσαίος που συμμετέχει στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου είναι ο Δημήτριος Γιάκας.

1925-1940

Μεγάλη βιομηχανική ακμή - Η Έδεσσα αποκαλείται Μάντσεστερ της ανατολής (12000 κάτοικοι 2500 βιομηχανικοί εργάτες)

1940-1944

Η πόλη καταλαμβάνεται απο τους Γερμανούς (Ναζί). Καταστρέφεται μεγάλο τμήμα της συνοικίας Βαρόσι, το Αρρεναγωγείο, και άλλα κτίρια.

1946-1948

Εμφύλιος πόλεμος

Δεκαετίες '50-'60

Φθίνουσα βιομηχανία - Μεταναστευτικό ρεύμα
1962-1968 Απειλούνται με καταστροφή οι Καταρράκτες απο την ΔΕΗ για κατασκευή υδροηλεκτρικού εργοστασίου της. Η πόλη αντιστέκεται με πρωτοφανείς για την εποχή "περιβαλλοντικές" διαμαρτυρίες.

Δεκαετίες '70-'80-'90

Πολεοδομική, Τουριστική, Πολιτιστική, Αθλητική και πνευματική ανάπτυξη. Πολλοί είναι οι συγγραφείς, ποιητές και άνθρωποι της τέχνης που τα ερίσματά τους ξεκινούν απο τους ήχους των νερών της μαγικής πόλης του Βορά, την Εδεσσα.

1982

Θεμελιώνεται το Δημαρχείο της πόλης
1983 Θεσμοθετείται το Βαρόσι ως Παραδοσιακός Ιστορικός Οικισμός της πόλης

1991

Ο πληθυσμός της πόλης είναι 17.128 κάτοικοι
1994 Εγκαινιάζεται το Πολιτιστικό Κέντρο. Το σύγχρονο κτίριο αποτελεί μέχρι και σήμερα αντικείμενο συζητήσεων για την μοντέρνα αρχιτεκτονική του.
1997 Η πόλη αποκτά site στο διαδίκτυο www.edessacity.gr και ετοιμάζεται να υποδεχθεί με στήριγμα την   παράδοση, τις νέες τεχνολογίες και τους φιλόξενους ανθρώπους της, τον 21ο αιώνα.
2002 Έναρξη εργασιών στο κτίριο Παιδικής Μέριμνας για την φιλοξενία Πανεπιστημίου.
2004 Ιδρύεται Πανεπιστημιακή Σχολή στην Εδεσσα - Τμήμα του Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Βιβλιογραφία : Κ.Σταλίδη - Φιλόλογου-Συγγραφέα (Εφ.Εδεσσαϊκή) 

  Δείτε την ιστορία της πόλης μέσα απο τα μνημεία της
Edessa - Ancient Town Η Αρχαία Έδεσσα (8ος πχ αι) - στην κατάφυτη περιοχή "Λόγγος"

Edessa - Byzantine Monuments

Εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου (14ος αι) - Παλαιά μητρόπολη. Αντιπροσωπευτικό δείγμα της βυζαντινής ιστορίας της πόλης
Edessa - Halls of Art "Παρθεναγωγείο" (1875) - Σήμερα αίθουσες εικαστικών τεχνών.
Edessa-"Geni Tzami" To "Γενί Τζαμί". Οτι απέμεινε απο την οθωμανική περίοδο.
Edessa - Monastery Το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας
Edessa - mills Υπαίθριο Μουσείο Νερού εκεί όπου απο τα τέλη του 19ου αι Εργοστάσια και μικρές βιοτεχνίες ανθίζουν. Πηγή ενέργειας ο "λευκός άνθραξ" (νερό) . 
Monuments

Το ρολόι της πόλης (1900) Σήμα Κατατεθέν της πόλης. Δίπλα ακριβώς ο Φιλοπρόοδος Σύλλογος "Μέγας Αλέξανδρος".

  Περιηγητές που πέρασαν απο την Εδεσσα
1668 Εβλιγιά Τσελεμπή 1835 Pouceville
1806 W.Leake 1820 Cousinery E.M.
1842 A.Boue 1859 M.Delacoulonche
1890 V.Berard 1900 M.Paillares
1904 Τσορμπατζόγλου 1904 Paul Lindenberg

ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΕΔΕΣΣΑΣ

Enter

Ξενοδοχεία Καταλύματα
Δραστηριότητες Ξεναγήσεις
Μετακινήσεις Αλλες υπηρεσίες
[Έδεσσα] [Τι θα δείτε] [Ιστορία] [Φιλοξενία] [ Χειμερινές Αποδράσεις] [Φυσική Ομορφιά]
 [Οδηγός Χάρτης πόλης] [Διασκέδαση] [Δραστηριότητες] [Παραδοσιακή Κουζίνα]
 [Παραδοσιακές Εκδηλώσεις] [Κέντρο Τουριστικής Πληροφόρησης]

Ορεινή Πέλλα γνωρίστε την και περιηγηθείτε.

www.edessacity.gr

Copyright © 1997-2005 Creative ΔΕΚΕ\EDP-M.I.S. All rights reserved.