CHOOSE LANGUAGE

 

 
 
 
 

>

 
 
 
 
 
 

 

 Παραδοσιακό Εδεσσαϊκό Καρναβάλι - Μαζί με την Παράδοση

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ       ΙΣΤΟΡΙΕΣ       ΠΑΡΑΔΟΣΗ      ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ-ΟΜΑΔΕΣ       Η ΠΑΡΕΛΑΣΗ                          ΔΙΑΜΟΝΗ         ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ        ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Εδεσσαϊκό Καρναβάλι
...

Κέφι, Δρώμενα, Γεύσεις, Διαδρομές, Παράδοση, Πάρτυ, Γλέντι

 

Το Ξύπνημα της Εδεσσαϊκής Φύσης
με τις Αρκούδες - Μέτσκες

Σάββατο 18 Φεβ ώρα 7μμ Πεζόδρομος

Εδεσσαϊκό Παραδοσιακό Καρναβάλι

με το Πολιτιστικό Σύλλογο Αρκούδες-Μέτσκες & την ομάδα Μουσικού Πολύτροπου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Το έθιμο αυτό με τους ραντιστές & κουδουνοφόρους ανάγεται στις διονυσιακές τελετές της Αρχαίας Μακεδονίας. Σύμφωνα με αυτό η φύση θα πρέπει να ξυπνήσει ώστε να τελειώσει ο χειμώνας και να έρθει η άνοιξη προκειμένου να αρχίσει η περίοδος της γονιμότητας. Η φύση δεν θέλει να ξυπνήσει (αρκούδα) αλλά οι άνθρωποι (βοσκοί) θέλουν να ζήσουν να χαρούν την άνοιξη και τις ομορφιές της, τα ζώα (πρόβατα, κατσίκια, σκυλιά) να βγουν από τα μαντριά και να ξεσκάσουν, τα χωράφια να δώσουν καρπούς, τα γεράκια να χαρούν τον γαλανό ουρανό & τον ήλιο.

Το Εδεσσαϊκό Καρναβάλι σε συνδυασμό με τις Γιορτές Αποκριάς αποτελούσε ίσως από την εποχή του Χοίρου του Πασίφιλου που ήρθε στην Αρχαία Έδεσσα για να συμμετάσχει ως επισκέπτης σε μια τέτοια Διονυσιακή Γιορτή, μια μοναδική ευκαιρία να γιορτάσουμε, να φωνάξουμε και να τραγουδήσουμε προκαλώντας τον ερχομό της Μακεδονικής Άνοιξης. Τον μεσαίωνα όπου οι κοινωνίες ήταν κατά βάση αγροτικές ομάδες ντυμένες με δέρματα ζώων, κουρελούδες & κουδούνια προκαλούσαν την άνοιξη να έρθει και θυσίαζαν γουρουνάκια για τα αποκριάτικα γλέντια όπως σήμερα αναβιώνει ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αρκούδες-Μέτσκες και πολλοί σύλλογοι σε όλη την υπόλοιπη Ελλάδα.

Το γλέντι γίνεται συνοδεία παραδοσιακής μουσικής ενώ οι χορευτές πίνουν το νερό της ζωής (τσίπουρο) και ραίνουν (κερνάνε) για το καλό του χρόνου και της άνοιξης που έρχεται. Οι νέοι ντύνονταν αρκούδες που συμβολίζουν την άγρια φύση που ξυπνά με την βοήθεια των ντυμένων ως πρόβατα, κατσίκια & σκυλιά ενώ οι κοπέλες ντύνονταν γερακίνες. Προβιά, ζωνάρια, κουδούνια και μια μπουκάλα … τσίπουρο είναι τα όπλα των ραντιστών και κουδουνοφόρων.

Σύμφωνα με την παράδοση μπροστάρης στην διαδικασία του ξυπνήματος της φύσης είναι ο ήχος της «κλαπουτάρκας» του μεγαλύτερου κουδουνιού που έφερε το πιο δυνατό ζώο του κοπαδιού. Το αρσενικό τραγί, το «γιάριτς» στην ντοπιολαλιά, είναι το ζώο που οδηγεί το κοπάδι γιαυτό και ο ήχος του κουδουνιού πρέπει να είναι δυνατός. Όλα τα υπόλοιπα ζώα σύμφωνα την μακεδονική κτηνοτροφική παράδοση είχαν μικρότερες «κλαπουτάρκες», (κουδουνάκια) που είχαν το ίδιο ήχο έτσι ώστε το κοπάδι να κινείται μαζί στις πλαγιές της πλούσιας Μακεδονικής φύσης. Παράλληλα από την γεωργική παράδοση έχουμε τους ραντιστές οι οποίοι ραίνουν με νερό τα χωράφια για να ευδαιμονίσουν τις καλλιέργειες ώστε να παράγεται πλούσια σοδειά.

Το ξύπνημα της φύσης στο σωστό χρόνο είναι το ζήτημα για τους ανθρώπους και αυτοί το γιορτάζουν δεόντως.  Στην Έδεσσα το έθιμο έρχεται από τους ρωμαϊκούς και αρχαίους χρόνους μιας και η περιοχή είναι γνωστή για την πλούσια αγροτοκτηνοτροφική της παράδοση. Ίσως κάπου δίπλα να παραμόνευε ο τραγόμορφος θεός Διόνυσος ο οποίος με το ασκί γεμάτο κρασί δημιουργούσε κέφι για οινοποσία. Μήπως είναι κάπου εκεί στην Έδεσσα και μας προσκαλεί …

Την περίοδο της Αποκριάς ομάδες νέων ντυμένοι αρκούδες-μέτσκες, παλαιότερα ντυμένοι με αυτοσχέδιες στολές από φλοκάτες ή κουρελούδες γυρίζουν από σπίτι σε σπίτι, πετώντας νερό και κάνοντας φασαρία με τους ήχους των κουδουνιών, για να φύγει το κακό για να έρθει η άνοιξη, να ανθίσουν τα σπαρτά, να βγουν τα κοπάδια έξω, να καρπίσει η γη, να ευημερίσει ο κόσμος.

Γυρίζοντας την πόλη δέχονται κεράσματα από τους νοικοκυραίους για το καλό της νέας χρονιάς. Με χορό που ενώνει όλους, χέρι χέρι και με ήχους των κουδουνιών οι αρκούδες-μέτσκες στο πέρασμα τους … σαρώνουν τα πάντα με πειράγματα, φαγητό, διονυσιακό χορό, μέχρι τελικής πτώσεως!

Τις αρκούδες συνοδεύει ο Αρκουδιάρης, ο Μιτσκάρ όπως επίσης και μια κινούμενη μπάντα με τα γνωστά Μακεδονικά χάλκινα και τύμπανα με τους ταπανάρηδες. Το καλύτερο κέρασμα εκτός από το μέλι είναι … ένα σφιχτό αυγό το οποίο την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς θα χρησιμοποιηθεί στο έθιμο της Λάμκας για την μέρα της συγχώρεσης ενώ κάποια άλλα θα θαφτούν στα χωράφια του Λόγγου της Έδεσσας για την ευγονία και την ευφορία της γης και να ξεκινήσει η περίοδος του Πάσχα.

 

---

Η Λάμκα

Κυριακή 26 Φεβ 6.30μμ (σε όλα τα Εδεσσαϊκά σπίτια)

Την Κυριακή της Τυροφάγου (προ Κ.Δευτέρας) Το έθιμο της "Λάμκας" ανάγεται σε πολύ παλαιά χρόνια και επιβιώνει έως τις μέρες μας. Την Κυριακή της Τυροφάγου (τελευταία Κυριακή της Αποκριάς) όλη η οικογένεια συγκεντρώνονταν στο σπίτι του παππού ή του προπάππου, του "Πατριάρχη" δηλαδή. 

Η συγκέντρωση αυτή ήταν μία συμβολική οικογενειακή εκδήλωση, όπου να νεώτερα μέλη της, έδειχναν τον σεβασμό τους προς τον πρεσβύτερο. Αντάλλασσαν ευχές ενόψει της Σαρακοστής και ζητούσαν συγχώρεση για τα μικρά ή μεγάλα τους λάθη.

Στην συνέχεια ο παππούς έδενε σ' ένα καλάμι ή στον πλάστη, μία κλωστή από την οποία κρεμούσε ένα βρασμένο αυγό και το κουνούσε. Τα μικρά παιδιά της οικογένειας προσπαθούσαν να πιάσουν με το στόμα το αυγό.

Το παιδί που το κατόρθωνε κέρδιζε το χειροκρότημα όλων και ο παππούς του έδινε ένα συμβολικό δώρο σαν επιβράβευση.  Έτσι μ' αυτή την συμβολική εκδήλωση η οικογένεια ετοιμάζονταν να μπει στην Σαρακοστή "καθαρή" από μικρές ή μεγάλες "αμαρτίες" και να προετοιμαστεί για τη μεγάλη γιορτή της Ορθοδοξίας το Πάσχα.  Λέγεται ότι συμβολικά το στόμα σφραγίζει με το αυγό και ανοίγει με το αυγό το Πάσχα (κόκκινα αυγά). 

 
Αφήστε τις εντυπώσεις σας




 CHOOSE LANGUAGE

 
Enter
Edessa INFO    
ΔΗΚΕ Δ.Έδεσσας / Τμήμα Πολιτιστικού Τουρισμού & Περιβάλλοντος Κέντρο Πληροφόρησης Επισκεπτών Έδεσσας Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Υγροτόπου Αγρα-Βρυττών-Νησίου
Περδίκα 1 58200, Έδεσσα Πάρκο Καταρρακτών 58200, Έδεσσα Περιοχή Κύκνοι 58200, Αγρας Έδεσσας
Tel. +30 23810 23101 Tel. +30 23810 20300 Tel. +30 23813 00755, 6956297398
Fax. +30 23810 51618 Fax. +30 23815 01505 Fax. +30 23810 51618
ΔΕ-ΠΑ 9-15 ΔΕ-ΠΑ 10-16 ΣΑ-ΚΥ 10-18 ΔΕ-ΠΑ 10-15

Β2Β  Διαμονή  Γαστρονομία Τοπικά Προϊόντα Συνέδρια  Μετακινήσεις  Νέα  Εικόνες                   
 Όροι Χρήσης  Έκδοση  Powered by EDP/MIS

Copyright © 1997-2012 Creative ΔΕΚΕ\EDP-M.I.S. Copyright © 2012 www.edessacity.gr Creative ΔΗΚΕΔΕ\EDP-M.I.S. All rights reserved.